Khai báo hải quan cho loại hình gia công (E52-E62) là một quy trình phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm vững các quy định pháp luật và thực hiện đúng các bước để đảm bảo tuân thủ, tránh sai sót và các rủi ro về thuế, xử phạt. Là một chuyên gia hải quan, tôi sẽ trình bày chi tiết các nội dung cần thiết để bạn hiểu rõ về thủ tục này.

---

Khai Báo Hải Quan Cho Loại Hình Gia Công

Loại hình gia công (E52 – nhập nguyên liệu để gia công, E62 – xuất sản phẩm gia công) áp dụng cho các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, vật tư từ nước ngoài hoặc từ khu phi thuế quan để sản xuất, gia công sản phẩm, sau đó xuất khẩu sản phẩm đó ra nước ngoài hoặc vào khu phi thuế quan.

1. Cơ Sở Pháp Lý Quan Trọng

Trước hết, bạn cần tham khảo các văn bản pháp luật sau:

• Luật Hải quan số 54/2014/QH13 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21/01/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan.
• Nghị định số 59/2018/NĐ-CP ngày 20/4/2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2015/NĐ-CP.
• Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 của Bộ Tài chính quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Thông tư số 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 38/2015/TT-BTC.
• Thông tư số 05/2019/TT-BTC ngày 23/01/2019 của Bộ Tài chính quy định về phân loại hàng hóa, áp dụng mức thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, công văn của Tổng cục Hải quan (nếu có).

2. Điều Kiện Để Thực Hiện Gia Công

• Doanh nghiệp phải có hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài hoặc đối tác trong khu phi thuế quan.
• Doanh nghiệp phải có cơ sở sản xuất, máy móc, thiết bị để thực hiện hoạt động gia công.
• Doanh nghiệp phải có năng lực quản lý, theo dõi nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, quá trình sản xuất và sản phẩm xuất khẩu.

3. Các Bước Khai Báo Hải Quan Cho Loại Hình Gia Công

Quy trình khai báo hải quan cho hàng gia công bao gồm các bước chính sau:

a. Đăng Ký Hợp Đồng Gia Công

• Thời điểm: Trước khi thực hiện hợp đồng gia công đầu tiên hoặc trước khi nhập khẩu/xuất khẩu lô hàng đầu tiên theo hợp đồng gia công.
• Nơi đăng ký: Chi cục Hải quan nơi doanh nghiệp có trụ sở chính hoặc nơi có cơ sở sản xuất.
• Hồ sơ:
  • Hợp đồng gia công (bản chính hoặc bản sao có chứng thực).
  • Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (bản sao).
  • Giấy chứng nhận đăng ký mã số thuế (bản sao).
  • Văn bản giới thiệu chữ ký, con dấu của người đại diện theo pháp luật (nếu chưa có).
• Lưu ý: Hợp đồng gia công phải thể hiện rõ các thông tin về bên đặt gia công, bên nhận gia công, tên sản phẩm, định mức, giá gia công, thời hạn hợp đồng, điều khoản thanh toán…

b. Khai Báo Nhập Khẩu Nguyên Liệu, Vật Tư (Loại hình E52)

• Thời điểm: Khi nguyên liệu, vật tư được vận chuyển đến cửa khẩu Việt Nam.
• Hồ sơ hải quan (điện tử):
  • Tờ khai hải quan nhập khẩu (loại hình E52).
  • Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
  • Danh sách đóng gói (Packing List).
  • Vận đơn (Bill of Lading/Air Waybill).
  • Giấy giới thiệu của doanh nghiệp cho người làm thủ tục.
  • Các chứng từ khác theo yêu cầu của từng mặt hàng (ví dụ: chứng nhận kiểm dịch, kiểm tra chất lượng…).
• Lưu ý:
  • Nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công được miễn thuế nhập khẩu, thuế GTGT.
  • Doanh nghiệp phải khai báo mã HS, trị giá, số lượng, trọng lượng chính xác.
  • Hệ thống sẽ tự động cấp số quản lý cho từng tờ khai, liên kết với hợp đồng gia công đã đăng ký.

c. Khai Báo Xuất Khẩu Sản Phẩm Gia Công (Loại hình E62)

• Thời điểm: Khi sản phẩm gia công hoàn chỉnh được vận chuyển ra khỏi Việt Nam.
• Hồ sơ hải quan (điện tử):
  • Tờ khai hải quan xuất khẩu (loại hình E62).
  • Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
  • Danh sách đóng gói (Packing List).
  • Vận đơn (Bill of Lading/Air Waybill).
  • Giấy giới thiệu của doanh nghiệp cho người làm thủ tục.
  • Các chứng từ khác theo yêu cầu của từng mặt hàng.
• Lưu ý:
  • Sản phẩm gia công xuất khẩu được miễn thuế xuất khẩu.
  • Doanh nghiệp phải khai báo mã HS, trị giá, số lượng, trọng lượng chính xác.
  • Cần đối chiếu số lượng sản phẩm xuất khẩu với số lượng nguyên liệu đã nhập khẩu theo định mức.

d. Quản Lý Định Mức Tiêu Hao

• Định mức thực tế: Doanh nghiệp phải xây dựng và quản lý định mức tiêu hao nguyên liệu, vật tư cho từng sản phẩm gia công một cách khoa học, chính xác. Định mức này là cơ sở để hải quan kiểm tra, đối chiếu khi quyết toán.
• Thông báo định mức: Doanh nghiệp phải thông báo định mức tiêu hao cho cơ quan hải quan qua hệ thống điện tử hoặc bằng văn bản.
• Điều chỉnh định mức: Nếu có sự thay đổi về định mức do cải tiến kỹ thuật, thay đổi công nghệ… doanh nghiệp phải thông báo kịp thời cho cơ quan hải quan.

e. Báo Cáo Quyết Toán Tình Hình Sử Dụng Nguyên Liệu, Vật Tư, Máy Móc, Thiết Bị Nhập Khẩu

• Thời điểm: Hàng năm, chậm nhất là ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm tài chính hoặc năm dương lịch (đối với doanh nghiệp không có năm tài chính trùng với năm dương lịch).
• Nơi nộp: Chi cục Hải quan đã đăng ký hợp đồng gia công.
• Nội dung báo cáo:
  • Tình hình nhập khẩu nguyên liệu, vật tư.
  • Tình hình xuất khẩu sản phẩm.
  • Tình hình tồn kho nguyên liệu, vật tư, sản phẩm dở dang, phế liệu, phế phẩm.
  • Tình hình sử dụng máy móc, thiết bị nhập khẩu để gia công.
  • Giải trình chênh lệch (nếu có) giữa số liệu trên sổ sách và số liệu thực tế.
• Hồ sơ kèm theo: Các bảng kê chi tiết nhập – xuất – tồn, bảng kê phế liệu, phế phẩm…
• Lưu ý: Báo cáo quyết toán là cơ sở để cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra sau thông quan. Sai sót trong báo cáo có thể dẫn đến truy thu thuế và xử phạt.

4. Một Số Lưu Ý Quan Trọng Khác

• Hệ thống VNACCS/VCIS: Hầu hết các thủ tục khai báo hải quan hiện nay đều được thực hiện thông qua hệ thống điện tử VNACCS/VCIS. Doanh nghiệp cần có chữ ký số và phần mềm khai báo hải quan.
• Lưu trữ hồ sơ: Toàn bộ hồ sơ, chứng từ liên quan đến hoạt động gia công (hợp đồng, tờ khai, hóa đơn, chứng từ thanh toán, sổ sách kế toán, định mức…) phải được lưu trữ đầy đủ, khoa học theo quy định của pháp luật (thường là 5-10 năm) để phục vụ công tác kiểm tra của cơ quan hải quan.
• Phế liệu, phế phẩm: Việc quản lý phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình gia công cần được thực hiện chặt chẽ. Doanh nghiệp phải có phương án xử lý phế liệu, phế phẩm (tiêu hủy, bán nội địa, tái xuất…) và thực hiện các thủ tục hải quan tương ứng (nếu có).
• Kiểm tra sau thông quan: Doanh nghiệp gia công thường là đối tượng được hải quan quan tâm kiểm tra sau thông quan. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, minh bạch và quản lý sản xuất chặt chẽ sẽ giúp doanh nghiệp vượt qua các cuộc kiểm tra này một cách thuận lợi.
• Chuyển tiếp/chuyển mục đích sử dụng: Trong trường hợp nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công nhưng không sử dụng hết hoặc muốn chuyển sang mục đích khác (ví dụ: bán nội địa), doanh nghiệp phải làm thủ tục chuyển tiếp hoặc chuyển mục đích sử dụng và nộp thuế theo quy định.

---

Khai báo hải quan cho loại hình gia công đòi hỏi sự tỉ mỉ và hiểu biết sâu sắc về các quy định. Việc tuân thủ đúng sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và tránh được các rủi ro pháp lý.

Nếu quý công ty vẫn còn thắc mắc và cần tư vấn thêm thì có thể liên hệ với chúng tôi để được tư vấn hoàn toàn miễn phí.